رونق تولید ملی | شنبه، ۲۷ مهر ۱۳۹۸

« بازگشت

جاريه دامغاني

شناسه : 112734868
Loading the player...

از شاعران مرثيه سراي دامغان کهن در سده چهار دهم هجري قمري است. نام وي، سکينه خاتون و دختر حاج ميرزا محمد ماياني است که مقدمات صرف و نحو عربي را در محضر پدر آموخت و با مسائل شرعي آشنا شد. دلبستگي به اهل بيت و ائمه اطهار (ع) موجب گرديد که طبع روان خود را در مرثيه به کار گيرد و در مجالس زنانه، اشعار در مصايب سيد الشهدا (ع) و ياران با وفايش بخواند.

آن چه از «جاريه» بر جاي مانده، شعري در قالب «مستزاد» و در رثاي شهيدان عاشوراست:

اي شه والاتبارم جانب اعدا مرو       

يکه و تنها مرو  

در صف قوم دغا اي شاه او ادني مرو   

يکه و تنها مرو  

حاليا چون سوي مقتل مي روي در اين زمان 

با تمام ياوران  

بي من غمديده و کلثوم و هم ليلا مرو  

يکه و تنها مرو  

اهل نظر مي دانند که قالب شعر بالا «رباعي» مستزاد است و از اين رباعي معلوم مي شود که «جاريه» باب انواع «مقاتل» و مراثي کربلا، آشنايي دارد و در عين حال، شيفته اهل بيت است.

مقطع پاياني مرثيه بالا بيتي به اين بيان است که نمايانگر تخلص شعري اوست:

جاريه چون مي کند خدمت تو را بي واهمه   

اي عزيز فاطمه!

بي کنيز اندر جنان اي شافع فردا مرو              

يکه و تنها مرو  

گفته اند که روزي کتاب شعري از شاعري متخلص به «سرباز» مي خواند تا به بندي از اشعار وي رسيد که با اين بيت شروع مي شد:

خلق عالم در عزا، صاحب عزا هرامتي    

محشر عظمي بپا ،يا روز عاشورا ستي 

و چون بند شعر بالا بدون تخلص بود «جاريه» في البداهه، از زبان «سرباز» سرود:

گريه کن سرباز! اندر ماتم شاه شهيد   

دانه اين اشک، تخم حاصل فرداستي  

جاريه خط را نيز به زيبايي مي نوشت و مرجع مراجعه زنان به شمار مي رفت و مورد وثوق آنان بود. وي در  سال 1335 ه.ق. درگذشت و پيکرش در مشهد مقدس، به خاک سپرده شد.